बुद्ध पुजा : पाली
- Get link
- X
- Other Apps
©2014 By www.buddhistsofindia.blogspot.in You may copy anything else from this Blogspot, But : 1. You should mention the source of an article or text from where you copied it. 2. Don't use any article to make money in any respect . otherwise All Rights resereved
▼
गुरुवार, १९ सप्टेंबर, २०१३
बुद्ध पुजा : पाली
अरहं सम्मासम्बुद्धो भगवा, बुद्ध भगवंन्त अभिवादेमि
स्वाक्खातो भगवता धम्मो, धम्म नमस्सामि
सुप्पटिपन्नो भगवतो सावकसंघो, संघं नमामि
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
बुद्ध सरणं गच्छामि ।
धम्मं सरणं गच्छामि ।
संघं सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि बुद्ध सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि संघं सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि बुद्ध सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि संघं सरणं गच्छामि ।
पाणातिपाता वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
अदिन्नादाना वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
कामेसु मिच्छाचारा वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
मुसावादा वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
सुरा-मेरय-मज्ज पमादठ्ठाना वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
वण्ण-गन्ध-गुणोपेतं एतं कुसुमसन्तति ।
पुजयामि मुनिन्दस्य, सिरीपाद सरोरुहे ।।१।।
पुजेमि बुद्धं कुसुमेन नेनं, पुज्जेन मेत्तेन लभामि मोक्खं ।
पुप्फं मिलायति यथा इदं मे, कायो तथा याति विनासभावं।।२।।
घनसारप्पदित्तेन, दिपेन तमधंसिना ।
तिलोकदीपं सम्बुद्धं पुजयामि तमोनुदं ।।३।।
सुगन्धिकाय वंदनं, अनन्त गुण गन्धिना।
सुगंधिना, हं गन्धेन, पुजयामि तथागतं ।।४।।
बुद्धं धम्मं च सघं, सुगततनुभवा धातवो धतुगब्भे।
लंकायं जम्बुदीपे तिदसपुरवरे, नागलोके च थुपे।।५।।
सब्बे बुद्धस्स बिम्बे, सकलदसदिसे केसलोमादिधातुं वन्दे।
सब्बेपि बुद्धं दसबलतनुजं बोधिचेत्तियं नमामि।।६।।
वन्दामि चेतियं सब्बं सब्बट्ठानेसु पतिठ्ठितं।
सारीरिक-धातु महाबोधि, बुद्धरुपं सकलं सदा ।।७।।
यस्स मुले निसिन्नो व सब्बारिं विजयं अका
पत्तो सब्बञ्ञु तं सत्था, वंदे तं बोधिपादपं ।।८।।
इमे हेते महाबोधिं, लोकनाथेन पुजिता
अहम्पि ते नमस्सामि, बोधिराजा नमत्थु ते।।९।।
१. बुद्ध वंदना
इति पि सो भगवा अरहं, स्म्मासम्बुद्धो,
विज्जाचरणसम्पन्नो, सुगतो, लोकविदु, अनुत्तरो,
पुरिसधम्मसारथि, सत्था देव अनुस्सानं, बुद्धो भगवाति ।।
बुद्धं जीवितं परियन्तं सरणं गच्छामि ।
ये च बुद्धा अतीता च, ये च बुद्धा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये बुद्धा, अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, बुद्धो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमंङ्गलं ।
उत्तमग्गेन वंदे हं पादपंसु वरुत्तमं।
बुद्धे यो खलितो दोसो, बुद्धो खमतु तं ममं।
यो सन्निसिन्नो वरबोधि मुले, मारं ससेनं महंति विजेत्वा
सम्बोधिमागच्चि अनंतञान, लोकत्तमो तं प नमामी बुद्ध
२. धम्म वंदना
स्वाक्खातो भगवता धम्मो सन्दिट्ठिको अकालिको,
एहिपस्सिको ओपनाय्यिको पच्चतं वेदित्ब्बो विञ्ञुही’ति।
धम्मं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि।
ये च धम्मा अतीता च, ये च धम्मा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये धम्मा, अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं धम्मो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङ्गलं।
उत्तमङ्गेन वन्देहं, धम्मञ्च दुविधं वरं।
धम्मे यो खलितो दोसो, धम्मो खमतु तं ममं।
अठ्ठाङिको अरिय पथो जनानं मोक्खप्पवेसा उजको व मग्गो
धम्मो अयं सन्तिकरो पणीतो, निय्यानिको तं प नमामी धम्मं
३.संघ वंदना
सुपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
उजुपतिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
ञायपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
सामीचपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो।
यदिदं चत्तारि पुरिसयुगानी, अठ्ठपुरिसपुग्गला
एस भगवतो सावकसंघो, आहुनेय्यो, पाहुनेय्यो,
दक्खिनेय्यो, अञ्जलिकरणीयो, अनुत्तरं पुञ्ञक्खेतं लोकस्सा’ति॥
संघं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि।
ये च संघा अतीता च, ये संघा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये संघा अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन, होतु मे जयमङगलं॥
उत्तमङ्गेन, वन्देहं, संघ ञ्च तिविधुत्तमं।
संघे यो खलितो दोसो, संघो खमतु तं ममं॥
सङ्घो विसुद्धो वर दक्खिनेय्यो, सन्तिद्रियो सब्बमलप्पहिनो
गुणेहि नेकेहि समाद्धिपतो, अनासवो तं प नमामी संघ
नमामि बुद्धं गुणसागरं तं , सत्था सदा होन्तु सुखि आवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।१।।
नमामि धम्मं सुगतेन देसितं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।२।।
नमामि संघं मुनिराज सावकं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।३।।
नमामि पच्चेक बुद्धं विसुद्धं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।४।।
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया बुद्धं पुजेमि ।
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया धम्मं पुजेमि ।
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया संघं पुजेमि ।
अध्दाय इमाय पटिपत्तिया जाति-जरा-मरण
म्हा परिमुत्र्चिस्सामि ।।२।।
इमिना पुत्र्त्र कम्मेन , मा-मे बालं समागमो ।
संत समागमो होतु याव निब्बान पत्तिया ।।३।।
देवो वस्सतु कालेन , सस्स सम्पत्ति हेतुच ।
फीतो भवतू लोकेच , राजा भवतु धम्मिको ।।४।।
महामंगलसुत्तं
बहु देवा मनुस्सा च मंङ्गलानि अच्चिन्तयुं।
आकंङ्खमाना सोत्थानं ब्रुहि मंङगलमुत्तमं॥१॥
असेवना च बालानं पण्डितानञ्च सेवना।
पुजा च पुजनीयानं एतं मंङ्गलमुत्तमं॥२॥
पतिरुपदेसवासो च पुब्बे च कतपुञ्ञता।
अत्तसम्मापणिधि च एतं मंङ्गलमुत्तमं॥३॥
बाहुसच्चं च सिप्पंञ्च विनयो च सुसिक्खितो।
सुभासिता च या वाचा एतं मंङ्गलमुत्तमं॥४॥
माता-पितु उपट्ठानं पुत्तदारस्स सङ्गहो।
अनाकुला च कम्मन्ता एतं मंङ्गलमुत्तमं॥५॥
दानंञ्च धम्मचरिया ञातकानं च सङ्गहो।
अनवज्जानि कम्मानि एत मंङगलमुत्तमं॥६॥
अरति विरति पापा मज्जपाना च सञ्ञमो ।
अप्पमादो च धम्मेशु, एतं मङलमुत्तमं ।।७।।
गारवो च निवातो च, सन्तुट्ठी च कतञ्ञुता ।
कालेन धम्मसवणं, एतं मङलमुत्तमं ।।८।।
खन्ति च सोवचस्सता, समणानंञ्च दस्सनं ।
कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङलमुत्तमं ।।९।।
तपो च ब्रह्मचरियंच, अरिय सच्चान दस्सनं
निब्बाण सच्चिकिरिया च, एतं मङलमुत्तमं ।।१०।।
फुट्ठस्स लोकधम्मेहि, चित्तं यस्स न कम्पति ।
असोकं विरजं खेमं, एतं मङलमुत्तमं ।।११।।
एतादिसानि कत्वान, सब्बत्थंअपराजिता ।
सब्बत्थ सोत्थि गच्छन्ति, तं तेसं मङलमुत्तमं न्ति ।।१२।।
करणीय मेत्तसुत्तं
करणीय मत्थ कुसलेन, यंन्तपदं अभिसमेच्च ।
सक्को उजु च सुजु च, सुवचो चस्स मुदु अनतिमामी ।।१।।
सन्तुस्सको च सुभरो च अप्पकिच्चो च सल्लहुकवुत्ति ।
सन्तिद्रियो च निपको च, अप्पगब्भो कुलेसु अननुगिद्धो ।।२।।
न च खुद्दं समाचरे किञ्चि, येन विञ्ञु परे उपवदेय्यु ।
सुखिनो व खेमिनो होन्तु, सब्बे सत्ता भवन्तु सुखितता ।।३।।
ये केचि पाणभुतत्थि, तसा वा थावरा वा अनवसेसा ।
दीघा वा ये महन्त वा, मज्झिमा रस्सका अणुकुथुला ।।४।।
दिट्ठावा ये वा अदिट्ठा, ये च दुरे वसन्ति अविदुरे ।
भुता वा संभवेसी वा, सब्बे सत्ता भवन्तु सुखितत्ता ।।५।।
न परो पर निकुब्बेथ, नातिमञ्ञेस्स कत्थचिनंकञ्चि ।
ब्यारोसना पटिघसञ्ञा नातिमञ्ञस्स दुक्खिमिच्छेय ।।६।।
माता यथा न्ह्यं पुत्तं, आयुसा एकपुत्तनुरक्खे ।
एवम्पि सब्ब भुतेसु, मानसं भावये अपरिमाणं ।।७।।
नेतञ्च सब्बलोकस्मि मानसं भावये अपरिमाणं ।
उद्धं अधो च तिरियञ्च, असम्बाधं अवेरं असपत्तं ।।८।।
तिट्ठ चरं निसिन्नो वा सयानो वा, यावतस्स विगतमिद्धो ।
एतं सति अधिट्ठेय ब्रह्ममेतं विहारं इधमाहु ।।९।।
दिट्ठिञ्च, अनुपगम्म, सीलवा दस्सेनेन सम्पन्नो ।
कामेसु विनेय्य गेहं, न हि जातु गभ्धसेय्यं पुनरेतभाति ।।१०।।
बाहुं सहस्स मभिनिम्मित सायुधन्त,
गिरिमेखलं उदित घोर-ससेन-मारं ।
दानादि धम्मविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।१।।
मारातिरेक-मभियुज्झित-सब्बरंत्ती,
घोरम्पनाल वक मक्ख मथद्ध यक्ख ।
खान्ति सुदन्तविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।२।।
नालागिरि गजवरं अतिमत्तभूतं,
दावग्गिचक्कमसनीव सुदारूणन्तं।
मेत्तम्बुसेक विधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवुत ते जयमंगलानि ।।३।।
उक्खित्त खग्ग-मतिहत्थ सुदारूणन्त,
धावं तियोजनपथंगुलि-मालवन्तं ।
इधंदीभिसंखत मनो जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि ।।४।।
कत्वान कटठमुदरं इव गब्भिनीया,
चिञ्चाय दुट्ठवंचन जनकायमज्झे ।
सन्तेन सोमविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि ।।५।।
सच्चं विहाय मतिसच्चकवादकेतुं,
वादाभिरोपितमनं अतिअन्धभूतं ।
पञ्ञापदीपजलिलो जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि।।६।।
नन्दोवनन्द भुजगं विवुधं महिद्धि,
पुत्तेन थेरभुजगेन दमापयन्तो ।
इद्धुपधेसविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवुत ते जयमंगलानि ।७।
दुग्गाहदिठ्टिभुजगेन सुदठ्टहत्थं,
ब्रम्ह विसुद्धि जुतिमिद्धि बकाभिधानं ।
ञाणागदेन विधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।८।।
एतापि बुद्ध जयमंगल अठ्ट गाथा,
यो वाचको दिनदे सरते मतन्दी
हित्वान नेकाविविधानि चुपद्दवानि,
मोक्खं सुंखं अधिगमेय्य नरो सपञ्ञो ।।९।।
आदेश
चरथ भक्खवे चारिकं बहुजन हितायबहुन सुखाय ।
लोकानुकंम्पाय अध्याय हिताय सुखाय देवमनुस्नानं ।
देसे थ भिक्खवे , धम्मं आदि कल्याणं
मज्झे कल्याणं परियोसान कल्याणं ।
सात्थं सव्यज्जनं केवल परिपुण्णं
परिसुद्धं ब्रम्हचरियं पकासेथं ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासबुद्धस्स....... दुतियम्पि ततियम्पि
सब्बे सत्ता सुखी होंन्तु , सब्बे होंन्तु च खेमिनो ।
सब्बे भद्रानिपस्स न्तु , माकत्र्चि दुक्खमागमा ।।१।।
यानी ध भूतानी समा गतानि भूम्मनि वायानिव अन्तलिख्खे सब्बेव ।
भूता सुमना भवन्तु अथो पि सक्कच्च सणन्तु भासितं ।।२।।
तस्मा हि भूता निसामेथ सब्बे मेतं करोथ मानूसिया पजाय ।
दिवाच रतोच्च हरन्ति ये बलि तस्माहिने रक्खथ अप्पमत्ता ।।३।।
अनिमित्त मनञ्ञातं, मच्यानं इध जीवितं।
कसिरं च परित्तं च, तं च दुक्खेन संञ्ञुतं ।।१।।
न हि सो उपक्कमो अत्थि, येन जाता न मिय्यरे ।
जरंम्पि पत्वा मरणं, एवं धम्माहि पाणिनो ।।२।।
फलानमिव पक्कानं, पातो पतनतो भयं ।
एवं जातानं मच्चानं, निच्चं मरणतो भयं ।।३।।
यथापि कुंभ्कारस्स, कता मत्तिक भाजना ।
सब्बे भेदन परियंता, एवं मच्चान जीवितं ।।४।।
दहरा च महन्ता च, ये बाला ये च पण्डिता ।
सब्बे मच्चुवसं यन्ति, सब्बे मच्चु परायणा ।।५।।
तेसं मच्चुपरेतानं, गच्छत परलोकतो ।
न पिता तायते पुत्तं, ञाती वा पन ञातके।।६।।
पेक्खतं येव ञातीनं पस्सलाल पथं पुथु ।
एवमेव च मच्चानं, गो वज्झे विय निय्यति ।।७।।
एवमब्भाहतो लोको, मच्चुना च जराय च ।
तस्मा धीरा न सोचन्ति, विदित्वा लोक परियायं ।।८।।
यस्स मग्गं न जानासि, आगतस्स गत्तस्स वा ।
उभो अंते असम्पस्सं, निरत्थं परिदेवसि ।।९।।
परिदेवया मानो चे, कंचिदत्थं उदब्बहे ।
सम्मुळ्हो हिंस मत्तानं, कयिरा चेतं विचक्खणो ।।१०।।
न हि रुण्णेन सोकेन, सन्ति पप्पोति चेतसो ।
भिय्यस्सुप्पज्जते दुक्खं, सरीरं उपहञ्ञति
।।११।।
किसो विवण्णो भवति, हिंसमत्तानमत्तना ।
न तेन पेता पालेन्ति, निरत्था परिदेवना ।।१२।।
सोकमप्पजहं जन्तु, भिय्यो दुक्खं निगच्छति ।
अनुत्थंतो कालकतं, सोकस्स वसमन्वगु ।।१३।।
अञ्ञपि पस्स गामिनो, यथा कम्मुपगे नरे ।
मच्चुनो वस मागम्म, फंदंते विध पाणिनो ।।१४।।
इच्छितं पत्थितं तुव्ह खिप्पमेव समिज्झतु ।
सब्बे पुरेंतु चित्तसंकप्पा चन्दो पन्नरसो यथा ।।१।।
सब्बितियो विविज्जंतु सब्बरोगो विनासतु ।
मा ते भवत्वन्तरायो सुखी दीघायुको भव ।।२।।
अभिवादनसीलिस्स निच्चं बुड्ढापचायिनो ।
चत्तारो धम्मा वड्ढंति आयु वण्णो सुखं बलं ।।३।।
भवतु सब्ब मङ्गलम, रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब बुद्धानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।४।।
भवतु सब्ब मंङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब धम्मानुभावेन सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।५।।
भवतु सब्ब मङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब संघानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु न्ति ते ।।६।।
सब्ब पापस्स अकरणं, कुसलस्स उपसंपदा ।
सचित्त परियोदपनं, एतं बुद्धान सासनं ।।
धम्मं चरे सुचरित, न तं दुच्चरितं चरे ।
धम्मचारी सुखं सेति, अस्मिं लोके परम्हिच ।।
न तावता धम्मधरो, यावता बहु भासातिं ।
यो च अप्पम्पि सुत्वानं, धम्मं कायेन पस्सति ।
स वे धम्मधरो होति, यो धम्मं नप्पमज्जति ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, बुद्धो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु में जयमङलम ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, धम्मो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङलम ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङलम ।।
नमो बुद्धाय
नमो धम्माय
नमो संघाय
साधु, साधु, साधु
बौद्ध पुजा आणि त्याबद्दल निर्माण होणारे गैरसमज
धर्माच्या बाबतीत पसरविण्यात येणारे गैरसमज आणि त्यांचे निराकरण
धर्माची व्याख्या
स्वाक्खातो भगवता धम्मो, धम्म नमस्सामि
सुप्पटिपन्नो भगवतो सावकसंघो, संघं नमामि
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स ।
![]() |
| सदर पुस्तक प्राप्त करण्यासाठी फोटोवर क्लिक करा... |
सरणत्तयं
बुद्ध सरणं गच्छामि ।
धम्मं सरणं गच्छामि ।
संघं सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि बुद्ध सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि ।
दुतियम्पि संघं सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि बुद्ध सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि ।
ततियम्पि संघं सरणं गच्छामि ।
पंचसीलानि
पाणातिपाता वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
अदिन्नादाना वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
कामेसु मिच्छाचारा वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
मुसावादा वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
सुरा-मेरय-मज्ज पमादठ्ठाना वेरमणि, सिक्खापदं समादियामि ।
बुद्ध पुजा
वण्ण-गन्ध-गुणोपेतं एतं कुसुमसन्तति ।
पुजयामि मुनिन्दस्य, सिरीपाद सरोरुहे ।।१।।
पुजेमि बुद्धं कुसुमेन नेनं, पुज्जेन मेत्तेन लभामि मोक्खं ।
पुप्फं मिलायति यथा इदं मे, कायो तथा याति विनासभावं।।२।।
घनसारप्पदित्तेन, दिपेन तमधंसिना ।
तिलोकदीपं सम्बुद्धं पुजयामि तमोनुदं ।।३।।
सुगन्धिकाय वंदनं, अनन्त गुण गन्धिना।
सुगंधिना, हं गन्धेन, पुजयामि तथागतं ।।४।।
बुद्धं धम्मं च सघं, सुगततनुभवा धातवो धतुगब्भे।
लंकायं जम्बुदीपे तिदसपुरवरे, नागलोके च थुपे।।५।।
सब्बे बुद्धस्स बिम्बे, सकलदसदिसे केसलोमादिधातुं वन्दे।
सब्बेपि बुद्धं दसबलतनुजं बोधिचेत्तियं नमामि।।६।।
वन्दामि चेतियं सब्बं सब्बट्ठानेसु पतिठ्ठितं।
सारीरिक-धातु महाबोधि, बुद्धरुपं सकलं सदा ।।७।।
यस्स मुले निसिन्नो व सब्बारिं विजयं अका
पत्तो सब्बञ्ञु तं सत्था, वंदे तं बोधिपादपं ।।८।।
इमे हेते महाबोधिं, लोकनाथेन पुजिता
अहम्पि ते नमस्सामि, बोधिराजा नमत्थु ते।।९।।
त्रिरत्न वंदना
१. बुद्ध वंदना
इति पि सो भगवा अरहं, स्म्मासम्बुद्धो,
विज्जाचरणसम्पन्नो, सुगतो, लोकविदु, अनुत्तरो,
पुरिसधम्मसारथि, सत्था देव अनुस्सानं, बुद्धो भगवाति ।।
बुद्धं जीवितं परियन्तं सरणं गच्छामि ।
ये च बुद्धा अतीता च, ये च बुद्धा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये बुद्धा, अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, बुद्धो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमंङ्गलं ।
उत्तमग्गेन वंदे हं पादपंसु वरुत्तमं।
बुद्धे यो खलितो दोसो, बुद्धो खमतु तं ममं।
यो सन्निसिन्नो वरबोधि मुले, मारं ससेनं महंति विजेत्वा
सम्बोधिमागच्चि अनंतञान, लोकत्तमो तं प नमामी बुद्ध
२. धम्म वंदना
स्वाक्खातो भगवता धम्मो सन्दिट्ठिको अकालिको,
एहिपस्सिको ओपनाय्यिको पच्चतं वेदित्ब्बो विञ्ञुही’ति।
धम्मं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि।
ये च धम्मा अतीता च, ये च धम्मा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये धम्मा, अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं धम्मो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङ्गलं।
उत्तमङ्गेन वन्देहं, धम्मञ्च दुविधं वरं।
धम्मे यो खलितो दोसो, धम्मो खमतु तं ममं।
अठ्ठाङिको अरिय पथो जनानं मोक्खप्पवेसा उजको व मग्गो
धम्मो अयं सन्तिकरो पणीतो, निय्यानिको तं प नमामी धम्मं
३.संघ वंदना
सुपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
उजुपतिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
ञायपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो,
सामीचपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो।
यदिदं चत्तारि पुरिसयुगानी, अठ्ठपुरिसपुग्गला
एस भगवतो सावकसंघो, आहुनेय्यो, पाहुनेय्यो,
दक्खिनेय्यो, अञ्जलिकरणीयो, अनुत्तरं पुञ्ञक्खेतं लोकस्सा’ति॥
संघं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि।
ये च संघा अतीता च, ये संघा अनागता।
पच्चुपन्ना च ये संघा अहं वन्दामि सब्बदा।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं।
एतेन सच्चवज्जेन, होतु मे जयमङगलं॥
उत्तमङ्गेन, वन्देहं, संघ ञ्च तिविधुत्तमं।
संघे यो खलितो दोसो, संघो खमतु तं ममं॥
सङ्घो विसुद्धो वर दक्खिनेय्यो, सन्तिद्रियो सब्बमलप्पहिनो
गुणेहि नेकेहि समाद्धिपतो, अनासवो तं प नमामी संघ
रतनत्तयं वंदना
नमामि बुद्धं गुणसागरं तं , सत्था सदा होन्तु सुखि आवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।१।।
नमामि धम्मं सुगतेन देसितं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।२।।
नमामि संघं मुनिराज सावकं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।३।।
नमामि पच्चेक बुद्धं विसुद्धं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।४।।
संकल्प
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया बुद्धं पुजेमि ।
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया धम्मं पुजेमि ।
इमाय धम्मानुधम्म पटिपत्तिया संघं पुजेमि ।
अध्दाय इमाय पटिपत्तिया जाति-जरा-मरण
म्हा परिमुत्र्चिस्सामि ।।२।।
इमिना पुत्र्त्र कम्मेन , मा-मे बालं समागमो ।
संत समागमो होतु याव निब्बान पत्तिया ।।३।।
देवो वस्सतु कालेन , सस्स सम्पत्ति हेतुच ।
फीतो भवतू लोकेच , राजा भवतु धम्मिको ।।४।।
सुत्तपाठ
महामंगलसुत्तं
बहु देवा मनुस्सा च मंङ्गलानि अच्चिन्तयुं।
आकंङ्खमाना सोत्थानं ब्रुहि मंङगलमुत्तमं॥१॥
असेवना च बालानं पण्डितानञ्च सेवना।
पुजा च पुजनीयानं एतं मंङ्गलमुत्तमं॥२॥
पतिरुपदेसवासो च पुब्बे च कतपुञ्ञता।
अत्तसम्मापणिधि च एतं मंङ्गलमुत्तमं॥३॥
बाहुसच्चं च सिप्पंञ्च विनयो च सुसिक्खितो।
सुभासिता च या वाचा एतं मंङ्गलमुत्तमं॥४॥
माता-पितु उपट्ठानं पुत्तदारस्स सङ्गहो।
अनाकुला च कम्मन्ता एतं मंङ्गलमुत्तमं॥५॥
दानंञ्च धम्मचरिया ञातकानं च सङ्गहो।
अनवज्जानि कम्मानि एत मंङगलमुत्तमं॥६॥
अरति विरति पापा मज्जपाना च सञ्ञमो ।
अप्पमादो च धम्मेशु, एतं मङलमुत्तमं ।।७।।
गारवो च निवातो च, सन्तुट्ठी च कतञ्ञुता ।
कालेन धम्मसवणं, एतं मङलमुत्तमं ।।८।।
खन्ति च सोवचस्सता, समणानंञ्च दस्सनं ।
कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङलमुत्तमं ।।९।।
तपो च ब्रह्मचरियंच, अरिय सच्चान दस्सनं
निब्बाण सच्चिकिरिया च, एतं मङलमुत्तमं ।।१०।।
फुट्ठस्स लोकधम्मेहि, चित्तं यस्स न कम्पति ।
असोकं विरजं खेमं, एतं मङलमुत्तमं ।।११।।
एतादिसानि कत्वान, सब्बत्थंअपराजिता ।
सब्बत्थ सोत्थि गच्छन्ति, तं तेसं मङलमुत्तमं न्ति ।।१२।।
करणीय मेत्तसुत्तं
करणीय मत्थ कुसलेन, यंन्तपदं अभिसमेच्च ।
सक्को उजु च सुजु च, सुवचो चस्स मुदु अनतिमामी ।।१।।
सन्तुस्सको च सुभरो च अप्पकिच्चो च सल्लहुकवुत्ति ।
सन्तिद्रियो च निपको च, अप्पगब्भो कुलेसु अननुगिद्धो ।।२।।
न च खुद्दं समाचरे किञ्चि, येन विञ्ञु परे उपवदेय्यु ।
सुखिनो व खेमिनो होन्तु, सब्बे सत्ता भवन्तु सुखितता ।।३।।
ये केचि पाणभुतत्थि, तसा वा थावरा वा अनवसेसा ।
दीघा वा ये महन्त वा, मज्झिमा रस्सका अणुकुथुला ।।४।।
दिट्ठावा ये वा अदिट्ठा, ये च दुरे वसन्ति अविदुरे ।
भुता वा संभवेसी वा, सब्बे सत्ता भवन्तु सुखितत्ता ।।५।।
न परो पर निकुब्बेथ, नातिमञ्ञेस्स कत्थचिनंकञ्चि ।
ब्यारोसना पटिघसञ्ञा नातिमञ्ञस्स दुक्खिमिच्छेय ।।६।।
माता यथा न्ह्यं पुत्तं, आयुसा एकपुत्तनुरक्खे ।
एवम्पि सब्ब भुतेसु, मानसं भावये अपरिमाणं ।।७।।
नेतञ्च सब्बलोकस्मि मानसं भावये अपरिमाणं ।
उद्धं अधो च तिरियञ्च, असम्बाधं अवेरं असपत्तं ।।८।।
तिट्ठ चरं निसिन्नो वा सयानो वा, यावतस्स विगतमिद्धो ।
एतं सति अधिट्ठेय ब्रह्ममेतं विहारं इधमाहु ।।९।।
दिट्ठिञ्च, अनुपगम्म, सीलवा दस्सेनेन सम्पन्नो ।
कामेसु विनेय्य गेहं, न हि जातु गभ्धसेय्यं पुनरेतभाति ।।१०।।
जयमंङगल अठ्ठगाथा
बाहुं सहस्स मभिनिम्मित सायुधन्त,
गिरिमेखलं उदित घोर-ससेन-मारं ।
दानादि धम्मविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।१।।
मारातिरेक-मभियुज्झित-सब्बरंत्ती,
घोरम्पनाल वक मक्ख मथद्ध यक्ख ।
खान्ति सुदन्तविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।२।।
नालागिरि गजवरं अतिमत्तभूतं,
दावग्गिचक्कमसनीव सुदारूणन्तं।
मेत्तम्बुसेक विधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवुत ते जयमंगलानि ।।३।।
उक्खित्त खग्ग-मतिहत्थ सुदारूणन्त,
धावं तियोजनपथंगुलि-मालवन्तं ।
इधंदीभिसंखत मनो जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि ।।४।।
कत्वान कटठमुदरं इव गब्भिनीया,
चिञ्चाय दुट्ठवंचन जनकायमज्झे ।
सन्तेन सोमविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि ।।५।।
सच्चं विहाय मतिसच्चकवादकेतुं,
वादाभिरोपितमनं अतिअन्धभूतं ।
पञ्ञापदीपजलिलो जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु तेजयमंगलानि।।६।।
नन्दोवनन्द भुजगं विवुधं महिद्धि,
पुत्तेन थेरभुजगेन दमापयन्तो ।
इद्धुपधेसविधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवुत ते जयमंगलानि ।७।
दुग्गाहदिठ्टिभुजगेन सुदठ्टहत्थं,
ब्रम्ह विसुद्धि जुतिमिद्धि बकाभिधानं ।
ञाणागदेन विधिना जितवा मुनिन्दो,
तं तेजसा भवतु ते जयमंगलानि ।।८।।
एतापि बुद्ध जयमंगल अठ्ट गाथा,
यो वाचको दिनदे सरते मतन्दी
हित्वान नेकाविविधानि चुपद्दवानि,
मोक्खं सुंखं अधिगमेय्य नरो सपञ्ञो ।।९।।
आदेश
चरथ भक्खवे चारिकं बहुजन हितायबहुन सुखाय ।
लोकानुकंम्पाय अध्याय हिताय सुखाय देवमनुस्नानं ।
देसे थ भिक्खवे , धम्मं आदि कल्याणं
मज्झे कल्याणं परियोसान कल्याणं ।
सात्थं सव्यज्जनं केवल परिपुण्णं
परिसुद्धं ब्रम्हचरियं पकासेथं ।
नमो तस्स भगवतो अरहतो सम्मासबुद्धस्स....... दुतियम्पि ततियम्पि
सब्ब सुखगाथा
सब्बे सत्ता सुखी होंन्तु , सब्बे होंन्तु च खेमिनो ।
सब्बे भद्रानिपस्स न्तु , माकत्र्चि दुक्खमागमा ।।१।।
यानी ध भूतानी समा गतानि भूम्मनि वायानिव अन्तलिख्खे सब्बेव ।
भूता सुमना भवन्तु अथो पि सक्कच्च सणन्तु भासितं ।।२।।
तस्मा हि भूता निसामेथ सब्बे मेतं करोथ मानूसिया पजाय ।
दिवाच रतोच्च हरन्ति ये बलि तस्माहिने रक्खथ अप्पमत्ता ।।३।।
सल्लसुतं
अनिमित्त मनञ्ञातं, मच्यानं इध जीवितं।
कसिरं च परित्तं च, तं च दुक्खेन संञ्ञुतं ।।१।।
न हि सो उपक्कमो अत्थि, येन जाता न मिय्यरे ।
जरंम्पि पत्वा मरणं, एवं धम्माहि पाणिनो ।।२।।
फलानमिव पक्कानं, पातो पतनतो भयं ।
एवं जातानं मच्चानं, निच्चं मरणतो भयं ।।३।।
यथापि कुंभ्कारस्स, कता मत्तिक भाजना ।
सब्बे भेदन परियंता, एवं मच्चान जीवितं ।।४।।
दहरा च महन्ता च, ये बाला ये च पण्डिता ।
सब्बे मच्चुवसं यन्ति, सब्बे मच्चु परायणा ।।५।।
तेसं मच्चुपरेतानं, गच्छत परलोकतो ।
न पिता तायते पुत्तं, ञाती वा पन ञातके।।६।।
पेक्खतं येव ञातीनं पस्सलाल पथं पुथु ।
एवमेव च मच्चानं, गो वज्झे विय निय्यति ।।७।।
एवमब्भाहतो लोको, मच्चुना च जराय च ।
तस्मा धीरा न सोचन्ति, विदित्वा लोक परियायं ।।८।।
यस्स मग्गं न जानासि, आगतस्स गत्तस्स वा ।
उभो अंते असम्पस्सं, निरत्थं परिदेवसि ।।९।।
परिदेवया मानो चे, कंचिदत्थं उदब्बहे ।
सम्मुळ्हो हिंस मत्तानं, कयिरा चेतं विचक्खणो ।।१०।।
न हि रुण्णेन सोकेन, सन्ति पप्पोति चेतसो ।
भिय्यस्सुप्पज्जते दुक्खं, सरीरं उपहञ्ञति
।।११।।
किसो विवण्णो भवति, हिंसमत्तानमत्तना ।
न तेन पेता पालेन्ति, निरत्था परिदेवना ।।१२।।
सोकमप्पजहं जन्तु, भिय्यो दुक्खं निगच्छति ।
अनुत्थंतो कालकतं, सोकस्स वसमन्वगु ।।१३।।
अञ्ञपि पस्स गामिनो, यथा कम्मुपगे नरे ।
मच्चुनो वस मागम्म, फंदंते विध पाणिनो ।।१४।।
शुभेच्छा
इच्छितं पत्थितं तुव्ह खिप्पमेव समिज्झतु ।
सब्बे पुरेंतु चित्तसंकप्पा चन्दो पन्नरसो यथा ।।१।।
सब्बितियो विविज्जंतु सब्बरोगो विनासतु ।
मा ते भवत्वन्तरायो सुखी दीघायुको भव ।।२।।
अभिवादनसीलिस्स निच्चं बुड्ढापचायिनो ।
चत्तारो धम्मा वड्ढंति आयु वण्णो सुखं बलं ।।३।।
भवतु सब्ब मङ्गलम, रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब बुद्धानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।४।।
भवतु सब्ब मंङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब धम्मानुभावेन सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।५।।
भवतु सब्ब मङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब संघानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु न्ति ते ।।६।।
धम्मपालन गाथा
सब्ब पापस्स अकरणं, कुसलस्स उपसंपदा ।
सचित्त परियोदपनं, एतं बुद्धान सासनं ।।
धम्मं चरे सुचरित, न तं दुच्चरितं चरे ।
धम्मचारी सुखं सेति, अस्मिं लोके परम्हिच ।।
न तावता धम्मधरो, यावता बहु भासातिं ।
यो च अप्पम्पि सुत्वानं, धम्मं कायेन पस्सति ।
स वे धम्मधरो होति, यो धम्मं नप्पमज्जति ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, बुद्धो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु में जयमङलम ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, धम्मो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङलम ।।
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं ।
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङलम ।।
नमो बुद्धाय
नमो धम्माय
नमो संघाय
साधु, साधु, साधु
![]() |
| सदर पुस्तक प्राप्त करण्यासाठी फोटोवर क्लिक करा... |
Read Also :
बौद्ध पुजा आणि त्याबद्दल निर्माण होणारे गैरसमज
धर्माच्या बाबतीत पसरविण्यात येणारे गैरसमज आणि त्यांचे निराकरण
धर्माची व्याख्या
- Get link
- X
- Other Apps

its really very good that all prayers have been posted in 1 page.................that everybody should learn easily....................Namo Buddhhay.............
उत्तर द्यामला आपली वेबसाईट खूप आवडते. दररोज मी आपली वेबसाईट पाहतो. बुद्ध धम्माचे विचार सर्वांपर्यंत पोहोचविण्याचे काम आपण खूप निष्ठेने करत आहात. त्याबद्दल आपल्या सर्व टीमला धन्यवाद. आपणाला या कामात सहकार्य करण्यास मी उत्सुक आहे. आपल्या या कुशल कर्मात आपण मला सहभागी करून घ्याल अशी खात्री आहे. नमो बुद्धाय, जयभीम !!! आपला .. संदीप त्रिभुवन
उत्तर द्याआपण आपले लेख आम्हाला पाठवू शकता, योग्य वाटल्यास आपल्या नावासह प्रकाशित करण्यात येईल...
धम्म संस्कार या विषयावर मार्गदर्शन करावे ही नम्र विनंती
धम्म संस्कार या विषयावर मार्गदर्शन करावे ही नम्र विनंती
बुद्ध धर्म के लोगोँ का मांसाहार खाना, क्या गौतम बुद्ध का अपमान करना नहीँ हैँ...?
उत्तर द्याक्या महात्मा बुध्द की राह पर न चलना बुध्द का अपमान करना नहीँ हैँ ? क्या ये मुर्खता की पहचान नहीँ हैँ...?
मै बचपन एक बुद्ध धर्मी मित्र के घर गया था, तब उसके घर मेँ सब लोग "अंगुलीमाल" नामक एक फिल्म देख रहे थे, मैँने भी देखी...!
कथा के अनुसार, कुख्यात डाकु अंगुलीमाल जो इंसानो को मार कर उनकी अंगुलीया काट कर उनकी गलेँ मेँ माला पहनाता था ।
जब तथागत गौतम बुद्ध नेँ उसे कहा की,
"पेड के दो पत्ते तोड लाओ"
वह ले आया...
उसके पत्ते तोड लाने पर गौतम बुध्द ने फिर कहा,
"इन पत्तो को फिर से पेड पर जोड आवो"
तब अंगुलीमाल बोला "यह कैसे संभव हैँ, भला तोडे हुये पत्ते वापस कैसे जोड सकता हुँ..."
उसके बाद त. गौतम बुद्ध ने उसे उपदेश किया की
"हेँ अंगुलीमाल ! तुम जोड नही सकते तो, तुम तोडते क्योँ हो...?"
स्पष्ट है ! अर्थात 'तुम कीसी मृत प्राणी मेँ प्राण वापस नहीँ ला सकते तो उसे मारते क्यो हो'...?
तब मै समझा की बुद्ध धर्म मेँ भी अहिँसा का पाठ पढाया जाता है परंतु बुद्ध धर्म को लोग जो बुद्धविहार मेँ जाकर ढोँग करते है और जानवरोँका मांस खा रहे हैँ, उनको मैँ कुछ कह नहीँ सकता था...
उस वक्त मेरे पास सबुत नहीँ थे, आज हैँ मैनेँ पढा हैँ इसिलिये लिखने की हिम्मत कर रहा हुं...
धम्मपद की गाथा “दण्ड्वग्गो’ मे तथागत बुद्ध कहते है
: १२९.
सब्बे तसन्ति दण्डस्स, सब्बे भायन्ति मच्चुनो। अत्तानं उपमं कत्वा, न हनेय्य न घातये॥
सभी दंड से डरते हैं । सभी को मृत्यु से डर लगता है । अंत: सभी को अपने जैसा समझ कर न किसी की हत्या करे , न हत्या करने के लिये प्रेरित करे ।
१३०.
सब्बे तसन्ति दण्डस्स, सब्बेसं जीवितं पियं। अत्तानं उपमं कत्वा, न हनेय्य न घातये॥
सभी दंड से डरते हैं । सभी को अपना जिवन प्रिय लगता है । अंत: सभी को अपने जैसा समझ कर न तो किसी की हत्या करे या हत्या करने के लिये प्रेरित करे ।
१३१.
सुखकामानि भूतानि, यो दण्डेन विहिंसति। अत्तनो सुखमेसानो, पेच्च सो न लभते सुखं॥
जो सुख चाहने वाले प्राणियों को अपने सुख की चाह से , दंड से विहिंसित करता है (कष्ट पहुँचाता है) वह मर कर सुख नही पाता है ।
१३२.
सुखकामानि भूतानि, यो दण्डेन न हिंसति। अत्तनो सुखमेसानो, पेच्च सो लभते सुखं॥
जो सुख चाहने वाले प्राणियों को अपने सुख की चाह से , दंड से विहिंसित नही करता है (कष्ट नही पहुँचाता है) वह मर कर सुख पाता है
Sahi kaha aap ne
भगवान बुध्द का मार्ग कही भी अतिवादी नही है यह मध्यम मार्ग है मानव जीवन जीते हुए जीव हत्या न हो यह सम्भव ही नही है।कारण यह है कि अनाज के हर दाने में जीवन है। हर पौधे में जीवन है । पानी ,दूध ,दही सभी मे अति सूक्ष्म जीव हैं। वायु में भी अति सूक्ष्म जीवन है। अगर हम अतिवाद में जाये तो दो मिनट भी हमारा जीवन सम्भव नही है। बौद्ध धम्म सभी प्राणियों पर करुणामयी हैं। परन्तु अतिवादी नही है। क्योंकि मानव जीवन ही जीवन चक्र से मुक्ति में सहायक है। अगर यही न रहा तो निर्वाण या मुक्ति सम्भव नही है। इसी प्रकार भगवान बुध्द भोजन ग्रहण और दान दिए भोजन में भी अतिवादी नही हैं। इसी लिये उन्होंने त्रिकोटी परिशुद्ध ( न देखा, न सुना, न सन्देह हो ) ऐसे मांसाहारी भोजन और दान को इस देह से कार्य लेने के लिये निषेध नही किया है। भगवान बुध्द ने प्राणी हिंसा को हर जगह हतोत्साहित किया है।
भगवान बुध्द ने देशना की जैसे मैं हूँ, वैसे ही वे हैं, और ' जैसे वे हैं, वैसा ही मैं हूं। इस प्रकार सबको अपने जैसा समझकर न किसी को मारे और न ही मारने के लिए प्रेरित करें।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस में भी नियम और निषेद हैं। बौद्ध धम्म में मानव शरीर से लेकर मांसाहारी पशुओं (भेड़िया,शेर,चीता,कुत्ता,बिल्ली आदि) विषैले जीवों (सांप , बिच्छू, छिपकली,जहरीला मांस आदि) दूषित मांस(सुअर का मांस,सड़ा गला माँस, बीमार पशु का मांस आदि), घोड़ा, हाथी का मांस आदि। किसी पशु की मांस के लिये इरादतन हत्या और हत्या कर मांस सेवन के लिये दीये गए निमंत्रण को स्वीकार कर मांस सेवन की सख्त मनाही है। केवल त्रिकोटी परिशुद्ध मांस जिस पशु की हत्या करते हुए न देखा, न सुना ,न सन्देह हो । ऐसे मांस के सेवन की अनुमति है।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस का अर्थ कुछ लोग ने केवल स्वयं की स्वाभाविक मुत्यु प्राप्त शाकाहारी पशुओं के उपभोग और उपयोग समझ लिया था। क्योंकि जो मर ही गया उसे खाने में किसी प्रकार की कोई हिंसा नही है। जबकि हमे यह समझना जरूरी है कि भगवान बुद्ध क्या कहा रहे हैं
नमो बुद्धाय।
मंगल हो।
भगवान बुध्द का मार्ग कही भी अतिवादी नही है यह मध्यम मार्ग है मानव जीवन जीते हुए जीव हत्या न हो यह सम्भव ही नही है।कारण यह है कि अनाज के हर दाने में जीवन है। हर पौधे में जीवन है । पानी ,दूध ,दही सभी मे अति सूक्ष्म जीव हैं। वायु में भी अति सूक्ष्म जीवन है। अगर हम अतिवाद में जाये तो दो मिनट भी हमारा जीवन सम्भव नही है। बौद्ध धम्म सभी प्राणियों पर करुणामयी हैं। परन्तु अतिवादी नही है। क्योंकि मानव जीवन ही जीवन चक्र से मुक्ति में सहायक है। अगर यही न रहा तो निर्वाण या मुक्ति सम्भव नही है। इसी प्रकार भगवान बुध्द भोजन ग्रहण और दान दिए भोजन में भी अतिवादी नही हैं। इसी लिये उन्होंने त्रिकोटी परिशुद्ध ( न देखा, न सुना, न सन्देह हो ) ऐसे मांसाहारी भोजन और दान को इस देह से कार्य लेने के लिये निषेध नही किया है। भगवान बुध्द ने प्राणी हिंसा को हर जगह हतोत्साहित किया है।
भगवान बुध्द ने देशना की जैसे मैं हूँ, वैसे ही वे हैं, और ' जैसे वे हैं, वैसा ही मैं हूं। इस प्रकार सबको अपने जैसा समझकर न किसी को मारे और न ही मारने के लिए प्रेरित करें।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस में भी नियम और निषेद हैं। बौद्ध धम्म में मानव शरीर से लेकर मांसाहारी पशुओं (भेड़िया,शेर,चीता,कुत्ता,बिल्ली आदि) विषैले जीवों (सांप , बिच्छू, छिपकली,जहरीला मांस आदि) दूषित मांस(सुअर का मांस,सड़ा गला माँस, बीमार पशु का मांस आदि), घोड़ा, हाथी का मांस आदि। किसी पशु की मांस के लिये इरादतन हत्या और हत्या कर मांस सेवन के लिये दीये गए निमंत्रण को स्वीकार कर मांस सेवन की सख्त मनाही है। केवल त्रिकोटी परिशुद्ध मांस जिस पशु की हत्या करते हुए न देखा, न सुना ,न सन्देह हो । ऐसे मांस के सेवन की अनुमति है।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस का अर्थ कुछ लोग ने केवल स्वयं की स्वाभाविक मुत्यु प्राप्त शाकाहारी पशुओं के उपभोग और उपयोग समझ लिया था। क्योंकि जो मर ही गया उसे खाने में किसी प्रकार की कोई हिंसा नही है। जबकि हमे यह समझना जरूरी है कि भगवान बुद्ध क्या कहा रहे हैं
नमो बुद्धाय।
मंगल हो।
बौद्ध धर्म के "पंचशील (यानी पांच प्रतिज्ञा)" में पहली प्रतिज्ञा हैँ,
उत्तर द्या"पाणाति पाता वेरमणी सिक्खा पदम समादियामि "
अर्थात "मैं किसी भी प्राणी को नहीं मारने की प्रतिज्ञा करता हूँ"...
स्पष्ट हैँ ! गौतम बुद्ध का मार्ग अहिसंक होते हुये भी मध्यमार्गीय रहा लेकिन वह व्यक्तिगत इच्छाओं की पूर्ति के लिये पशु हिंसा के पक्ष मे नहीँ थे ।
किसी भी प्राणी को मारे बिना मांस की प्राप्ति नहीं हो सकती,
इसलिए तथागत बुद्ध ने हर प्रकार के जीवों की हत्या करने को पाप बताया है, और कहा है ऐसा करने वाले कभी सुख शांति प्राप्त नहीं करेंगे...
लंकावतार वे सूत्र के आठवें काण्ड के अनुसार - आवागमन के लम्बे क्रम के कारण प्रत्येक जीव किसी न किसी जन्म में किसी न किसी रूप में अपना सम्बंधी रहा होगा यह माना गया है । इसमें हर प्राणी को अपने बच्चों के समान प्यार करने का निर्देश है! बुद्धिमान व्यक्ति को आपातृकाल में भी मांस खाना उचित नहीं बताया गया -८
वही भोजन उचित बताया गया है जिसमें मांस व खून का अंश नही हो ।
1. जीवों को बचाने में धर्म और मारने में अर्धम है | मांस म्लेच्छों का भोजन है |
- त. गौतम बुद्ध
2. मांस खाने से कोढ़ जैसे अनेक भयंकर रोग फूट पड़ते है, शरीर में खतरनाक कीड़े पड़ जाते हैं, अतः मांसाहार का त्याग करें |
- लंकावतार सूत्र
3. सारे प्राणी मरने से डरते है, सब मृत्यु से भयभीत है | उन्हें अपने समान समझो अतः न उन्हें कष्ट दो और न उनके प्राण लो |
- त.गौतम बुद्ध
अगर हिम्मत हैँ तो जवाब दो...
की अपने सुख की चाह से मांस के लिये, जानवर को कष्ट पहुँचाने वालोँ क्या मर कर सुख पावोँगे...?
और क्या महात्मा बुध्द की राह पर न चलना बुध्द का अपमान करना नहीँ हैँ ? क्या ये मुर्खता की पहचान नहीँ हैँ...?
महाराष्ट्र के कुछ ढोँगी लोग, त. बुद्ध के साथ साथ बाबा साहेब आंबेडकर का भी अपमान करते हैँ...
13. मैं सभी जीवित प्राणियों के प्रति दया और प्यार भरी दयालुता रखूँगा तथा उनकी रक्षा करूँगा.
डाँ. बी आर अम्बेडकर द्वारा धम्म परिवर्तन के अवसर पर अनुयायियों को दिलाई गयीं 22 प्रतिज्ञाओँ मेँ से 13 वीँ...
वे कहते हैं की, हम प्राणियों को नहीं मारते सिर्फ मरा हुआ मुर्दा लेकर आते है...
तो भी मैं यही कहूँगा की
किसी भी प्राणी को मारे बिना मांस की प्राप्ति नहीं हो सकती,
इसीलिए अगर इन्सान मांस खाना बंद करे देंगे तो कोई प्राणियो को क्यों मारेगा...?
{चेतावनी :- इस लेख में बुद्ध धर्म के ग्रंथो के प्रमाण और लेखक ने अपने निजी विचार व्यक्त किए हैं, इस लेख से आपकी स्वार्थी भावनाओँ को ठेस पहुंची हो तो क्षमा करे...सर्वाधार सुरक्षित}
http://www.sarangdhar.n.nu/12248
सरांगधरजी पहेले तो आप बुद्ध को महात्मा बुद्ध नही बोल सकते क्युंकी बुद्ध नं आत्मा जैसी बात को नही माना है| आप बुद्ध को तथागत या भगवान बोल सकते है | दुसरी बात मांस खाणे की, बुद्ध धम्म को जो मानते है उन्होने जितना भी हो सक्त है मांस खान वर्ज करणा चाहीहे | जंहा आप को खाणे के लिये दुसरा कोई अन्न नही मिलता तो आप मांस खा सकते हो और जब आप के थाली मे आप को बिना बताये मांस की सब्जी आ गायी तो आप खा सकते हो | मै खुद किसी भी प्राणी की हत्या करते हुये नही देख सकता | गलती से मेरे स्पर्श से चिटी भी मर गयी तो मुझे बहुत बुरा लागता है | ये मेरा निजी कहेना है |
आपकी प्रतिक्रिया के प्रत्युत्तर में मराठी मे यह लेख लिखा है, कृपया आप पढाई ले..
http://buddhistsofindia.blogspot.in/2016/05/blog-post.html
मराठी अर्थ भेटले तर चांगले होईल
इच्छितं पत्थितं तुव्ह खिप्पमेव समिज्झतु ।
सब्बे पुरेंतु चित्तसंकप्पा चन्दो पन्नरसो यथा ।।१।।
सब्बितियो विविज्जंतु सब्बरोगो विनासतु ।
मा ते भवत्वन्तरायो सुखी दीघायुको भव ।।२।।
अभिवादनसीलिस्स निच्चं बुड्ढापचायिनो ।
चत्तारो धम्मा वड्ढंति आयु वण्णो सुखं बलं ।।३।।
भवतु सब्ब मङ्गलम, रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब बुद्धानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।४।।
भवतु सब्ब मंङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब धम्मानुभावेन सदा सोत्थि भवन्तु ते ।।५।।
भवतु सब्ब मङलम रक्खंतु सब्ब देवता ।
सब्ब संघानुभावेन, सदा सोत्थि भवन्तु न्ति ते ।।६।।
याचा अर्थ कोणाला माहीत असल्यास सांगा
महापरित्रान पाठ या पुस्तकात गाथा आणि अर्थ आहे
महापरित्राण पाठ eBook आहे का plz मला पाहिजे।
Thanks to my whattsapps group jyanni mala ha khajana miluun dila .evdya gyannachi mahilti kay sapadle mla yachi gannana karta yet nahee. Thanks
उत्तर द्यायहाँ कुछ गलतियाँ भी है। कृपया मूल ग्रन्थ को देखकर इसमें सुधार करें।
उत्तर द्याभवतु सब्ब मङ्गलं
यहाँ कुछ गलतियाँ भी है। कृपया मूल ग्रन्थ को देखकर इसमें सुधार करें।
उत्तर द्याभवतु सब्ब मङ्गलं
Dear Khobragade saheb, Kindly send me your mobile no. Sandip Tribhuwan
उत्तर द्याख़रच खुप मौलिक विचार यातून मिळतात हे फ़ार बरे आहे. धर्माचा प्रचार यातून जेवड़ा करता येईल तेव्हडा करुया...भवतु सब्ब मंगलम|
उत्तर द्याभगवान भालेराव
Nice!
उत्तर द्याजो आपने मांश खाने तृष्णाको पुष्टि देनेके लिये यह मांश की बात करते हे बुद्धको बिबादित करते हे । जो बुद्धने मार्ग दिखाय उसकी अभ्यास करना तो दूर । मांशकी बात में उलझे रहते । और मनमे मांश तृष्णा भरपूर भरते हे आपने आपको बड़े सकाहारी केहेलाकर मांश भी सेवन नही करते ।
उत्तर द्याऐसे लोग तो तृष्णाको शान्त नही बिलकुल तृष्णाको पुष्ट करते जाते हें ।
ही टिप्पणी लेखकाना हलविली आहे.
उत्तर द्याही टिप्पणी लेखकाना हलविली आहे.
उत्तर द्याही टिप्पणी लेखकाना हलविली आहे.
उत्तर द्या👌👌👌
उत्तर द्यातथागतांनी मानवी जीवन सुकर होण्यासाठी धम्म दिला आहे. मिळालेल्या आयुष्यात स्वतः तर नीतिमान व्हायचे आहेच शिवाय इतरांना देखील धम्म मार्ग समजाऊन देत त्यालाही जीवनात योग्य नीतीने जगायला शिकवायचे आहे. मांसाहार हा मुद्दा या तुलनेत खूपच गौण मानायला हवा. अपवादात्मक स्थिती आणि जिभेचे चोचले पुरविण्यात फरक करायला हवा. मी मांसाहाराचे समर्थन करूच शकत नाही. पंचशील, उपोसथ अष्टशील पाहू जाता,कुणीही जीवहत्येचे वा मृतही प्राण्यांच्या मांसभक्षणाचे समर्थन करू शकणार नाही. खात असालच तर उन्नती साधण्यासाठी मांसाहार त्यागणे हा धम्म आहे. भवतु सब्ब मंगलम्।
उत्तर द्याभगवान बुध्द का मार्ग कही भी अतिवादी नही है यह मध्यम मार्ग है मानव जीवन जीते हुए जीव हत्या न हो यह सम्भव ही नही है।कारण यह है कि अनाज के हर दाने में जीवन है। हर पौधे में जीवन है । पानी ,दूध ,दही सभी मे अति सूक्ष्म जीव हैं। वायु में भी अति सूक्ष्म जीवन है। अगर हम अतिवाद में जाये तो दो मिनट भी हमारा जीवन सम्भव नही है। बौद्ध धम्म सभी प्राणियों पर करुणामयी हैं। परन्तु अतिवादी नही है। क्योंकि मानव जीवन ही जीवन चक्र से मुक्ति में सहायक है। अगर यही न रहा तो निर्वाण या मुक्ति सम्भव नही है। इसी प्रकार भगवान बुध्द भोजन ग्रहण और दान दिए भोजन में भी अतिवादी नही हैं। इसी लिये उन्होंने त्रिकोटी परिशुद्ध ( न देखा, न सुना, न सन्देह हो ) ऐसे मांसाहारी भोजन और दान को इस देह से कार्य लेने के लिये निषेध नही किया है। भगवान बुध्द ने प्राणी हिंसा को हर जगह हतोत्साहित किया है।
उत्तर द्याभगवान बुध्द ने देशना की जैसे मैं हूँ, वैसे ही वे हैं, और ' जैसे वे हैं, वैसा ही मैं हूं। इस प्रकार सबको अपने जैसा समझकर न किसी को मारे और न ही मारने के लिए प्रेरित करें।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस में भी नियम और निषेद हैं। बौद्ध धम्म में मानव शरीर से लेकर मांसाहारी पशुओं (भेड़िया,शेर,चीता,कुत्ता,बिल्ली आदि) विषैले जीवों (सांप , बिच्छू, छिपकली,जहरीला मांस आदि) दूषित मांस(सुअर का मांस,सड़ा गला माँस, बीमार पशु का मांस आदि), घोड़ा, हाथी का मांस आदि। किसी पशु की मांस के लिये इरादतन हत्या और हत्या कर मांस सेवन के लिये दीये गए निमंत्रण को स्वीकार कर मांस सेवन की सख्त मनाही है। केवल त्रिकोटी परिशुद्ध मांस जिस पशु की हत्या करते हुए न देखा, न सुना ,न सन्देह हो । ऐसे मांस के सेवन की अनुमति है।
त्रिकोटी परिशुद्ध मांस का अर्थ कुछ लोग ने केवल स्वयं की स्वाभाविक मुत्यु प्राप्त शाकाहारी पशुओं के उपभोग और उपयोग समझ लिया था। क्योंकि जो मर ही गया उसे खाने में किसी प्रकार की कोई हिंसा नही है। जबकि हमे यह समझना जरूरी है कि भगवान बुद्ध क्या कहा रहे हैं
नमो बुद्धाय।
मंगल हो।
ऐसा नियम देवदत्त ने लगाया की मांस खाना वर्ज्य है और वो चाहता था की तथागत के संघ में दरार पड़ जाय ताकी संघ के सदस्यों को बहकाया जाय और संघ में दूषित नियमों की मिलावट हो और वैसे भी तथागत ने अपनी वाणी में कहीं पर भी ऐसा नहीं बताया या कहा की मांस खाओ या न खाओ।
उत्तर द्याऔर कोई भी नियम हो, हमें पहले ये परखना चाहिए की यह नियम सचमुच तथागत का है या देवदत्त का, मतलब यह तथागत की ओर ले जाने वाला है या उनसे दूर। सारांश- तथागत ने हमे तत्त्व (principles) बताये है ना की नियम।
उत्तर द्याNice
उत्तर द्यानमो बुद्धाय
उत्तर द्याशास्त्री शाक्य राहुल सिंह बौद्ध कुशवाहा खदिया नगला भरखनी जिला हरदोई
रतनत्तयं वंदना
उत्तर द्यानमामि बुद्धं गुणसागरं तं , सत्था सदा होन्तु सुखि आवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।१।।
नमामि धम्मं सुगतेन देसितं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।२।।
नमामि संघं मुनिराज सावकं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।३।।
नमामि पच्चेक बुद्धं विसुद्धं , सत्था सदा होन्तु सुखी अवेरा ।
कायो जिगुच्छो सकलो दुगन्धो , गच्छन्ति सब्बे मरणं अहंञ्च ।।४।।
उपरोक्त सुत्त का अनुवाद बताने क कृपा करें।
परित्राण पाठ केल्यावर बौध्द भिक्षु भंतेजी सुत्र पांढरा धागा बांधतात त्यावर सविस्तार लेख प्रकाशित करावा त्याचा अर्थ स्पष्ट करावा, तसे करणे योग्य की अंधश्रध्दा
उत्तर द्यावेब साइट वर जी पुस्तक लिंक दिली आहे ती Open नाही होत त्यावर लक्ष द्यावे
उत्तर द्या